Journalistieke broddelwerk in de Gelderlander dd. 10 juni 2026?

In De Gelderlander van 10 juni 2026 schrijft journalist Bernardo van Hal een groot artikel/reclame rondom Gerlach Velthoven, de voormalige voorman van Betuwewind.
https://www.gelderlander.nl/west-betuwe/enige-nadeel-windturbine-die-hoor-je-soms-en-een-enkeling-is-daar-gevoelig-voor~a7d5acfc/

In dit artikel, dat een en al propaganda voor de windindustrie is, worden diverse beweringen gedaan door Velthoven.
Er wordt door van Hal op geen enkele wijze gekeken naar tegenargumenten van de door Velthoven aangevoerde argumenten en een journalistische kritische blik blijft achterwege.
Waar blijft het “hoor en wederhoor principe”?
Omdat een van Hal dit stelselmatig nalaat (je gaat bijna denken dat van Hal aandelen heeft in Betuwewind), doen we dit zelf maar.

𝗪𝗮𝘁 𝗩𝗲𝗹𝘁𝗵𝗼𝘃𝗲𝗻 𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿 𝗮𝗻𝗱𝗲𝗿𝗲 𝗯𝗲𝘄𝗲𝗲𝗿𝘁 𝗶𝗻 𝗱𝗶𝘁 𝗮𝗿𝘁𝗶𝗸𝗲𝗹:
Dat er geen schadelijke werking zou zijn van bromtonen afkomstig van windturbines. Tegenstanders zouden opzichzelfstaande studies erbij halen om hun gelijk aan te tonen terwijl ze studies die aantonen dat er geen gezondheidsschade is – dat dat zouden er veel meer zijn- bewust links laten liggen.
Dat de overlast in de praktijk dus reuze meevalt.
Dat het aantal tegenstanders van windenergie nooit heel groot is, maar dat die enkeling wel veel publicitair lawaai maken.
Dat er van het RIVM maximaal 10% van de direct omwonenden ernstige hinder mogen ondervinden van windturbines en dat er volgens Velthoven nog geen 1% deze hinder ervaart.

𝐎𝐧𝐳𝐞 𝐫𝐞𝐚𝐜𝐭𝐢𝐞:
Diverse ge-peerreviewde onderzoeken tonen het tegendeel aan. Zoals b.v. navolgend onderzoek, verricht in opdracht van de Duitse overheid in 2022:
https://www.umweltbundesamt.de/en/publikationen/noise-effects-of-the-use-of-land-based-wind-energy
Uit dit onderzoek komt duidelijk naar voren dat er wel degelijk problemen zijn rondom geluidsproductie van windturbines. Naar voren komt onder andere dat al bij een geluidsproductie van 35 dB(A) bij een woning een sterke stijging (tot boven de 10%) werd waargenomen van omwonenden die sterk tot zeer sterk overlast ervaren.
LET OP: Deze 35 dB(A) is een veel lagere geluidsproductie dan de (mogelijke) nieuwe norm van 45 dB(A) die hier in Nederland zal gaan gelden. (+3 dBA komt min of meer neer op verdubbeling van de geluidsdruk/ of -sterkte).

𝐊𝐞𝐧 𝐌𝐚𝐭𝐭𝐬𝐬𝐨𝐧:
De beweringen van Baart de la Faille komen niet uit de lucht vallen. Deze uitingen doet hij naar aanleiding van zijn expertise en onderzoek op dit gebied.
Zijn bevindingen zijn ondertussen ook bevestigd in een recent (2025) Zweeds onderzoek, verricht door Hoogleraar Ken Mattsson.
Mattsson komt tot de conclusie dat het aspect van Infrageluid heel erg onderschat wordt en in de berekeningen en metingen niet worden meegenomen. Hierdoor wordt een onjuist beeld gecreëerd omtrent geluidscontouren rondom windturbines. Zij resultaten tonen ook aan dat hogere windturbines aanzienlijk hogere infrageluidsniveaus genereren dan de kleinere.
Infrageluid is volgens Mattsson een potentieel risico voor de gezondheid en het milieu, ook al erkent Mattsson dat er (wetenschappelijke) twijfel is ten aanzien van de schadelijkheid van infrageluid, maar stelt daar tegenover “dat er nog geen onderzoek is dat aantoont dat infrageluid van windturbines veilig is.”
Mattsson geeft verder aan dat zijn ervaring tijdens het veldonderzoek dat twee van zijn onderzoekers na de eerste geluidmetingen zelf last kregen van slaapstoornissen en migraine. Wat zullen dan de gevolgen zijn voor direct-omwonenden die dagelijks urenlang worden blootgesteld aan infrageluid?
Zie deze youtube film met Ken Mattsson (Seperation Myth from Fact on Wind Turbine Noise):
https://www.youtube.com/watch?v=gpHDJPcqCQY

𝐋𝐞𝐨𝐧𝐚𝐫𝐝 𝐁𝐚𝐚𝐫𝐭 𝐝𝐞 𝐥𝐚 𝐅𝐚𝐢𝐥𝐥𝐞:
Ook de bekende en gerenommeerde fysicus-audioloog Leonard Baart de la Faille is uiterst kritisch over hoe onze overheden in Nederland omgegaan met geluidsproblemen rondom windturbines.
Hij stelt dat het RIVM geen onafhankelijk oordeel geeft over gezondheidsaspecten en ernstig tekort schiet.
Ook stelt hij vast dat de in Nederland gebruikte akoestische meet- en rekenmodellen achterhaald zijn en:
Dat de huidige bepalingen rondom geluidscontouren een grote onderschatting zijn van hinder;
Dat afstandsnormen van 2 – 4x tiphoogte in zeer ernstige hinder zullen resulteren voor direct-omwonenden:
Dat nieuwe hogere windturbines zeer ernstige hinder zullen geven door het hoogte-effect.

𝗡𝗼𝗴 𝘄𝗮𝘁 𝗺𝗲𝗲𝗿 𝘄𝗲𝘁𝗲𝗻 𝗼𝘃𝗲𝗿 𝗱𝗲 𝗶𝗺𝗽𝗮𝗰𝘁 𝘃𝗮𝗻 𝘄𝗶𝗻𝗱𝘁𝘂𝗿𝗯𝗶𝗻𝗲𝘀?
Bekijk dan dit korte filmpje van Windwiki
https://www.youtube.com/watch?v=3GcBip1fZoE&t=6s

𝐕𝐞𝐫𝐝𝐞𝐫:
Er is geen enkele onderzoek die de bewering staaft van Velthoven dat er in de praktijk slechts 1% van de direct-omwonenden ernstige hinder ervaar van windturbines, dit is slechts een Pinokkio-bewering van Velthoven om critici te framen.

Velthoven is er ook van overtuigd dat tegenstanders van windenergie bewust veel grotere aantallen studies, die aantonen dat er geen gezondheidsschade ontstaat, bewust links laten liggen.
Hij spreekt zich hier verder niet over uit, maar het is duidelijk wat hij hier mee wil zeggen.
Dat Velthoven zelf niet kritisch is en ook uitsluitend die studies die aangeven dan windturbines vrij onschadelijk zijn voor de gezondheid uit de kast haalt voor zijn argumenten (onderzoeken die vaak betaald zijn door de windindustrie), daar heeft hij het voor het gemak maar niet over.
Studies die aantonen dat windturbines wel degelijk schadelijk zijn voor direct-omwonenden en milieu, die uitkomsten passen natuurlijk niet in het wereldje van Velthoven en zijn Betuwewind en niet te vergeten het verdienmodel.

Er is ook geen enkele bewijs dat het aantal tegenstanders van windenergie niet erg groot is. Ook dit (non)argument komt uit de wel heel grote duim gezogen van Velthoven.
Het aangevoerde argument van weinig tegenstander behoeft echter enige nuancering!
Het is namelijk wel zo dat veel mensen niet direct tegen windenergie zijn, maar er is wel degelijk een grote groep mensen die van mening (en ook angstig) zijn dat windturbines niet in de directe omgeving van woningen gebouwd mogen worden, juist omdat er steeds meer aanwijzingen zijn dat ze schadelijk zijn voor de gezondheid van omwonenden.

𝐎𝐯𝐞𝐫𝐢𝐠𝐞𝐧𝐬:
Het artikel begint al met desinformatie: ‘Het is steeds harder nodig, we gebruiken steeds meer stroom’
Klopt deze bewering wel?
Volgens de gegevens van het CBS is dit niet per definitie juist, zie onderstaand grafiekje van het CBS

Geluidsbelasting van 47 naar 45 dB:
In het artikel geeft Velthoven aan dat de toegestane geluidsbelasting van 47 naar 45 dB gemiddeld over de dag zal gaan.
Klopt deze bewering wel?
Nee dus. De vermoedelijk nieuwe norm van 45 dB Lden in plaats van 47 dB Lden is de gemiddelde geluidsbelasting die mag worden geproduceerd per jaar. Ook hier wordt de lezer dus weer (bewust?) op het verkeerde been gezet.

𝐊𝐞𝐫𝐧 𝐯𝐚𝐧 𝐨𝐧𝐬 𝐛𝐞𝐭𝐨𝐨𝐠:
Uiteraard zijn de hier door ons aangevoerde tegenargumenten in getale ook beperkt. Het is ondoenlijk om alle kritische onderzoeken er bij te halen.
Kern van ons betoog is dat het onjuist is om te stellen dat windturbines voor direct-omwonenden vrijwel onschadelijk en/of vrijwel geen ernstige hinder opleveren. Er zijn ondertussen te veel tegenonderzoeken die een ander beeld schetsen.
Vreemd is het dan ook dat onze (lokale en provinciale) overheden dit alles negeren en niet het voorzorgsprincipe durven hanteren.
De macht van de windindustrie is duidelijk aanwezig. Ze beschikken over ruim voldoende geld om stevig te lobbyen op alle politieke niveaus. Hebben ze de politiek in hun zak?
Betuwewind heeft in ieder geval journalist Bernardo van Hal in z’n zak.

𝐒𝐥𝐨𝐭𝐨𝐩𝐦𝐞𝐫𝐤𝐢𝐧𝐠:
Volgens het RIVM mogen maximaal 10% van de direct omwonenden ernstige hinder ondervinden van windturbines.
Als we kijken wat dit voor de direct-omwonenden van beoogd windpark Midden-Betuwe zou kunnen inhouden dan komen we tot een volgende rekensom:
Uitgaande van de bewering van Velthoven dat er mogelijk vijf windturbines ten zuiden van de A15 tussen Zetten en Dodewaard geplaatst zullen worden, dan zal dit resulteren in circa 1000 woningen die op zo’n 1000 meter afstand komen te staan van windturbines. Uitgaande van gemiddeld drie personen per woning zullen derhalve zo’n 3000 mensen binnen die 1000 meter wonen. Hiervan mogen volgens het RIVM dan 10% ernstige gehinderd worden, dus zo’n 300 personen. Lekker hoor dat je het normaal vindt dat deze mensen geen recht hebben op een goede nachtrust. Dat deze mensen geen recht hebben op een zo gezond mogelijk leven.